ย้อนกลับสารบัญ

ข้าราชการทุกหมู่เหล่าเตรียมรับมหัศจรรย์แห่งชีวิต

ตามที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ โดย พล.ต.ท.อุดม เจริญ ผู้อำนวยการ ซึ่งเล็งเห็นและสัมผัสได้ถึง “ความมหัศจรรย์แห่งชีวิต” ที่เกิดขึ้นกับตนเองจากการปฏิบัติธรรม รวมทั้งเกิดกับผู้คนมาก มายที่ผ่านการปฏิบัติธรรมมาแล้ว ได้เป็นผู้ผลักดันให้มีโครงการปฏิบัติธรรมเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของรัฐมีความรู้ความเข้าใจในหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาโดยผ่านทางการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน สามารถนำหลักธรรมไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานตามระบบราชการใหม่ ทำให้ปฏิบัติงานอย่างมีความสุข มีจิตสำนึกพร้อมที่จะปฏิบัติงานเพื่อประชาชนและแผ่นดิน เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของรัฐมี การปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ วัฒนธรรม และค่านิยม ในการดำเนินงานใหม่ ที่มุ่งเพิ่มสมรรถนะระบบราชการแบบเดิม ไปสู่การพัฒนาระบบราชการแบบใหม่ ที่ยึด หลักบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี และคำนึง ถึงประโยชน์สุขของประชาชน เป็นระบบที่มีสมรรถนะสูงตามแผนปฏิรูประบบบริหารภาครัฐ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้ประชาชนโดยการพัฒนาด้านจิตใจ ซึ่งจะทำให้เกิดพฤติกรรมในเชิงสร้างสรรค์ความสงบเรียบร้อยของสังคม รวมทั้งเพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้รับคุณค่าของพระพุทธศาสนาจนสามารถนำพุทธธรรมไปประยุกต์ให้เกิดประโยชน์ในชีวิตประจำวัน อันจะส่งผลให้สถาบันชาติและสถาบันพระมหากษัตริย์มีความมั่นคงอย่างแท้จริง

ที่ผ่านมาสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้เสนอโครงการดังกล่าวกับมหาเถรสมาคม ซึ่งทางมหาเถรสมาคมได้พิจารณาเห็นชอบแล้ว รวมทั้งได้นำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาโครงการดังกล่าวด้วย เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2546 โดยสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีได้ส่งเรื่องผ่านไปยังคณะกรรมการกลั่นกรองเรื่องเสนอคณะรัฐมนตรี คณะที่ 7 (ฝ่ายกฎหมายฯ) มีดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานกรรมการ ซึ่งคณะกรรมการได้พิจารณาโครงการดังกล่าว แล้วได้มีมติ กล่าวคือ เห็นควรให้ความเห็นชอบโครงการปฏิบัติธรรมเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน ตามที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติเสนอ โดยไม่ถือว่าเป็นวันลา สำหรับระยะเวลา ที่เหมาะสมในการปฏิบัติธรรมแต่ละครั้ง ควรจะเป็น 5 วัน 4 คืน (ลา 3 วันทำการ) และ 8 วัน 7 คืน (ลา 5 วันทำการ) และไม่ถือเป็นการไปปฏิบัติราชการ (มีสิทธิ์ได้รับเงินเดือนและค่าจ้างตามปกติ) ทั้งนี้ในระยะแรกให้ทดลองดำเนินการก่อน 1 ปี แล้วให้เสนอการประเมินผลโครงการต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อขออนุมัติโครงการ ระยะยาวต่อไป รวมทั้งให้สำนักงาน ก.พ. และสำนักงาน ก.พ.ร. ร่วมกันพิจารณาว่าจะสามารถนำโครงการนี้ไปผนวกกับมาตรการพัฒนาและบริหารกำลังคน เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงในมาตรการ พัฒนาและบริหารกำลังคน เพื่อประสิทธิภาพระบบราชการได้หรือไม่ เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติต่อไป

ต่อมาเมื่อวันที่ 20 มกราคม 2547 คณะรัฐมนตรีได้ลงมติอนุมัติตามมติคณะกรรมการกลั่นกรองฯ และให้แจ้งรองนายกรัฐมนตรี กระทรวง ทบวง กรม ทราบ และถือปฏิบัติต่อไป

ในส่วนของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติเองนั้น ก็ได้จัดโครงการปฏิบัติธรรมของเจ้าหน้าที่สำนักงานพระพุทธฯ ไปแล้ว 3 รุ่น รุ่นแรกเมื่อวันที่ 15-19 ม.ค. 47 ณ วัดป่าสุนันทวนาราม จังหวัดกาญจนบุรี ใช้ระยะเวลาในการปฏิบัติธรรม 4 คืน 5 วัน รุ่นที่สอง เมื่อวันที่ 5-9 ก.พ.47 ณ วัดปัญญานันทาราม จ.ปทุมธานี และรุ่นที่สาม วันที่ 11-15 ก.พ. ณ วัดเขาวัง จ.ราชบุรี แต่ละรุ่นมีเจ้าหน้าเข้าอบรมประมาณ 150 คน

ต่อมาเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2547 ได้มีการเปิดตัว “โครงการปฏิบัติธรรมเฉลิมพระเกียรติ เพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน” ขึ้นอย่างเป็นทางการ ณ หอประชุมใหญ่พุทธมณฑล จ.นครปฐม โดยสมเด็จพระพุฒาจารย์(เกี่ยว อุปเสโณ) ประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนสมเด็จพระสังฆราช เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ ดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานฝ่ายฆราวาส และมีพระสังฆาธิการระดับต่างๆ รวมถึงผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด เข้าร่วมประชุมในครั้งนี้ทั้งสิ้น 375 รูป/คน เพื่อวางแนวทางการดำเนินการปฏิบัติธรรมเฉลิมพระเกียรติเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันอย่างถูกต้อง

ในการนี้ สมเด็จพระพุฒาจารย์ ได้กล่าวสัมโมทนียกถา ความโดยย่อว่า มีการพูดกันเสมอว่าการปฏิบัติธรรมไม่ค่อยได้รับความสนใจจากฝ่ายผู้บริหารด้านต่างๆ สักเท่าไหร่ แต่ ณ บัดนี้ผู้บริหาร สูงสุดของประเทศ คือ รัฐบาล ได้แสดงเจตนาที่ชัดเจน จึงเป็นเหตุที่จะให้พระสังฆาธิการทุกระดับได้มีความมั่นใจว่า บัดนี้เป็นผลสำเร็จแล้ว ในการที่จะให้มีการอบรมปฏิบัติธรรมเกิดขึ้นอย่างเป็นทางการ ในการปฏิบัติธรรมไม่ได้มุ่งเฉพาะข้าราชการ หรือประชาชนทั่วไปเท่านั้น แต่ยังมุ่งไปถึงนักเรียน นักศึกษา โดยสนับสนุนให้ปฏิบัติธรรมอย่างต่อเนื่อง ก็จะช่วยให้เกิดผลดีในระยะยาวกับเยาวชนของชาติ ส่วนความตั้งใจที่แน่วแน่ ของรัฐบาลก็คือต้องการให้เกิดความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนาซึ่งเป็นผลไปถึง ความมั่นคงของชาติ...

...ในฐานะที่ประเทศไทยของเราถือว่าข้าราชการเป็นผู้นำ ดังนั้นการให้โอกาสแก่ข้าราชการได้ปฏิบัติธรรม โดยไม่ถือเป็นวันลา ในระยะเวลา 3 วันหรือ 5 วัน เมื่อข้าราชการสามารถปฏิบัติได้เช่นนี้ก็จะทำให้โครงการปฏิบัติธรรมแผ่ขยายและสร้างความร่มเย็นให้เกิดขึ้นแก่ประชาชนพลเมือง และประเทศชาติบ้านเมืองของเรา สร้างความมั่นคงให้แก่พระพุทธศาสนา ...

...พร้อมกันนั้น ปีนี้เป็นปีที่สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถทรงเจริญพระชนพรรษา 6 รอบ 72 พรรษา จะได้ร่วมกันในโครงการนี้ถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระองค์ท่าน ซึ่งเป็นความประเสริฐอีกประการหนึ่งแก่โครงการนี้...

นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงนโยบายของรัฐบาลในการส่งเสริมการปฏิบัติธรรมว่า โครงการนี้จะสำเร็จหรือไม่ก็ขึ้นอยู่กับผู้ที่เกี่ยวข้อง 3 ฝ่าย คือ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ผู้เข้าร่วมโครงการปฏิบัติธรรมทั้งหลายได้แก่เจ้าหน้าที่ของรัฐ และวัด พระภิกษุทั้งหลายที่จะมาให้ความรู้ โครงการนี้มีการหวังผลหลายอย่างโดยเฉพาะหวังผลในการเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน จึงสมควรยกเป็นโครงการระดับชาติ

ทางด้าน พลตำรวจโทอุดม เจริญ ผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ กล่าวว่า เพื่อเป็นการสอดรับกับระบบราชการแนวใหม่ ตามแผนปฏิรูประบบบริหารภาครัฐ เน้นระบบราชการที่มีคุณภาพสูง มีคุณธรรม มีประสิทธิผล เป็นที่เชื่อถือของประชาชน ข้าราชการยุคใหม่ต้องกล้ายืนหยัดทำใน สิ่งที่ถูกต้อง ซื่อสัตย์ มีความรับผิดชอบ โปร่งใสตรวจสอบได้ โดยเจ้าหน้าที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ซึ่งมี หน้าที่สนองงานโดยตรงให้กับคณะสงฆ์และรัฐบาล สมควรที่จะต้องประพฤติเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ข้าราชการสังกัดอื่นๆ โดยเป็นหน่วยงานของรัฐนำร่องโครงการ ปฏิบัติธรรมเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ซึ่งได้เริ่มปฏิบัติไปแล้ว 3 รุ่น... ปัจจุบันมี สำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดที่พร้อมเข้าร่วมโครงการทั้งหมด 133 แห่ง ทั่วประเทศ

ทั้งนี้โครงการมีเป้าหมายที่จะให้เจ้าหน้าที่ของรัฐได้แก่ข้าราชการ พนักงานรัฐวิสาหกิจ และพนักงานองค์การในการกำกับดูแลของรัฐทั่วประเทศที่สมัครใจเข้าปฏิบัติธรรมในปีแรก จำนวน 300,000 คน พร้อมครอบครัว โดยงบประมาณในการดำเนินการมาจากงบประมาณของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ หน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้อง

สำหรับผู้รับผิดชอบโครงการนี้ในส่วนกลาง ได้แก่ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ส่วนภูมิภาค ได้แก่ สำนักงานเจ้าคณะภาค สำนักงานเจ้าคณะจังหวัด สำนักปฏิบัติธรรม และสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด

หากเจ้าหน้าที่ของรัฐหรือหน่วยงาน/องค์กร ที่มีความประสงค์ จะเข้าร่วมโครงการปฏิบัติธรรมเฉลิมพระเกียรติเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน ต้องดำเนินการดังนี้

ในส่วนเจ้าหน้าที่ของรัฐ ขอรับใบสมัครได้จากหน่วยงานต้นสังกัด, สำนัก งานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ หรือสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด แล้ว กรอกรายละเอียดในแบบฟอร์ม ยื่นต่อเจ้าหน้าที่รับสมัครของวัดหรือสำนักปฏิบัติธรรม หรือสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด เพื่อกำหนดวันที่จะเข้ารับการอบรมปฏิบัติธรรม จากนั้นจึงทำหนังสือขออนุญาตหน่วยงานต้นสังกัด เพื่อขอเข้ารับการอบรมการปฏิบัติธรรมตามหลักสูตรที่กำหนด เมื่อได้รับอนุญาต แล้วจึงเข้ารับการอบรมตามสถานที่ที่ได้สมัครไว้ และปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ของสถานที่นั้นอย่างเคร่งครัด และเมื่อสิ้นสุดการอบรมปฏิบัติธรรมตามที่กำหนด จะได้รับหนังสือรับรองการปฏิบัติธรรมจากวัดหรือสำนักปฏิบัติธรรมนั้นๆ พร้อมวุฒิบัตร ซึ่งจะต้องนำเอกสารที่ได้ไปแสดงต่อผู้บังคับบัญชา หรือหน่วยงาน เพื่อลงในทะเบียนประวัติเจ้าหน้าที่ของรัฐ

ส่วนหน่วยงาน/องค์กร ที่มีความประสงค์จะพัฒนาบุคคลากร โดยสมัครเข้าร่วมโครงการ ต้องประสานกับสำนัก งานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ หรือสำนัก งานพระพุทธศาสนาประจำจังหวัด เกี่ยวกับเรื่องวัดหรือสำนักปฏิบัติธรรมที่สามารถรองรับได้ เพื่อจัดทำโครงการ จากนั้นจึงเสนอโครงการไปยังสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เพื่อขอรับการสนับสนุน และจัดทำทะเบียนผู้เข้ารับการอบรมตามโครงการ เมื่ออบรมครบหลักสูตรแล้ว รายงานผลให้สำนักงานสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ หรือสำนักงานพระพุทธศาสนาประจำจังหวัดทราบ

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ โทร. 0-2441-4549,0-2441-4516

หลักสูตรการปฏิบัติธรรม 8 วัน 7 คืน

ภาคปริยัติ(ทฤษฎี)

1. ปาฏิหาริย์ของการปฏิบัติธรรม เน้นอนุสาสนีปาฏิหาริย์ (คำสอนมีผลจริงเป็นอัศจรรย์)
2. การบริหารกาย การบริหารจิต
3. หลักและกระบวนการปฏิบัติเบื้องต้น
4. หลักและวิธีการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน
5. มหาสติปัฏฐานสูตรและพระสูตรอื่นๆที่เกี่ยวข้อง
6. กฎแห่งกรรมและภพภูมิตามหลักพระพุทธศาสนา

ภาคปฏิบัติ

1. พิธีการสวดมนต์ไหว้พระ ทำวัตรเช้า-เย็น
2. ฝึกเดินจงกรมใช้สติกำหนดพิจารณาอิริยาบถ
3. ฝึกนั่งสมาธิใช้สติกำหนดพิจารณาอารมณ์

หลักสูตรการปฏิบัติธรรม 5 วัน 4 คืน

ภาคปริยัติ(ทฤษฎี)

1. ปาฏิหาริย์ของการปฏิบัติธรรม เน้นอนุสาสนีปาฏิหาริย์ (คำสอนมีผลจริงเป็นอัศจรรย์)
2. การบริหารกาย การบริหารจิต
3. หลักและกระบวนการปฏิบัติเบื้องต้น
4. หลักและวิธีการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน
5. มหาสติปัฏฐานสูตรและพระสูตรอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

ภาคปฏิบัติ

1. พิธีการสวดมนต์ไหว้พระ ทำวัตรเช้า-เย็น
2. ฝึกเดินจงกรมใช้สติกำหนดพิจารณาอิริยาบถ
3. ฝึกนั่งสมาธิใช้สติกำหนดพิจารณาอารมณ์

รายชื่อสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดที่พร้อมเข้าร่วมโครงการปฏิบัติธรรม

1. วัดธรรมมงคล แขวงบางจาก เขตพระโขนง กทม.
2. วัดอินทรวิหาร แขวงบางขุนพรหม เขตพระนคร กทม.
3. วัดแก้วโกรวราราม ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.กระบี่
4. วัดถ้ำเสือ ต.กระบี่น้อย อ.เมือง จ.กระบี่
5. วัดป่าสุนันทวนาราม ต.ไทรโยค อ.ไทรโยค จ.กาญจนบุรี
6. วัดประชานิยม ต.กาฬสินธุ์ อ.เมือง จ.กาฬสินธุ์
7. วัดไทรงาม ต.ไทรงาม อ.ไทรงาม จ.กำแพงเพชร
8. วัดเด่นสะเดา ต.คลองขลุง อ.คลองขลุง จ.กำแพงเพชร
9. ศูนย์ปฏิบัติธรรมสวนเวฬุวันบ้านเนินทอง ต.บ้านค้อ อ.เมือง จ.ขอนแก่น
10. วัดป่าแสงอรุณ ต.พระลับ อ.เมือง จ.ขอนแก่น
11. วัดเขาสุกิม ต.เขาบายศรี อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี
12. วัดวิเวกอาคม ต.บางขวัญ อ.เมือง จ.ฉะเชิงเทรา
13. วัดพนมพนาวาส ต.คลองขุด อ.บ้านโพธิ์ จ.ฉะเชิงเทรา
14. วัดเนื่องจำนงค์ ต.หนองซาก อ.บ้านบึง จ.ชลบุรี
15. วัดศรีวนาราม ต.บางละมุง อ.บางละมุง จ.ชลบุรี
16. วัดสระไม้แดง ต.แพรกศรีราชา อ.สรรคบุรี จ.ชัยนาท
17. วัดบ้านใหม่ ต.บ้านเชี่ยน อ.หันคา จ.ชัยนาท
18. วัดโคกโตนด ต.ห้วยกรด อ.สรรคบุรี จ.ชัยนาท
19. วัดชัยภูมิพิทักษ์ ต.กุดชุมแสง อ.หนองบัวแดง จ.ชัยภูมิ
20. วัดเทพประดิษฐาราม ต.ท่าข้าม อ.ท่าแซะ จ.ชุมพร
21. วัดถ้ำขวัญเมือง ต.นาโพธิ์ อ.สวี จ.ชุมพร
22. วัดพระธาตุดอยก่องข้าว ต.ดอยฮาง อ.เมือง จ.เชียงราย
23. วัดถ้ำผาจม ต.เวียงพางคำ อ.แม่สาย จ.เชียงราย
24. วัดอุโมงค์ ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่
25. วัดตโปทาราม(ร่ำเปิง) ต.ในเมือง อ.เมือง จ.เชียงใหม่
26. วัดโยธานิมิต ต.วังกระแจะ อ.เมือง จ.ตราด
27. วัดธรรมาภิมุข ต.วังตะเคียน อ.เขาสมิง จ.ตราด
28. วัดตันตยาภิรม ต.ทับเที่ยง อ.เมือง จ.ตรัง
29. วัดนิโครธาราม ต.ทับเที่ยง อ.เมือง จ.ตรัง
30. วัดวังตะกู ต.วังตะกู อ.เมือง จ.นครปฐม
31. วัดพระปฐมเจดีย์ ต.พระปฐมเจดีย์ อ.เมือง จ.นครปฐม
32. วัดห้วยจระเข้ ต.พระปฐมเจดีย์ อ.เมือง จ.นครปฐม
33. สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม
34. วัดมรุกขนคร ต.ดอนนางหงส์ อ.ธาตุพนม จ.นครพนม
35. วัดป่าสาลวัน ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครราชสีมา
36. วัดเทพพิทักษ์ปุณณาราม ต.กลางดง อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา
37. วัดเทพาลัย ต.เทพาลัย อ.คง จ.นครราชสีมา
38. วัดประมวลราษฎร์ ต.จอหอ อ.เมือง จ.นครราชสีมา
39. วัดคลองตาลอง ต.ปากช่อง อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา
40. วัดชายนา ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช
41. วัดพรหมคีรี ต.ตอหนอง อ.พรหมคีรี จ.นครศรีธรรมราช
42. วัดเสมาเมือง ต.ในเมือง อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช
43. วัดคีรีวงศ์ ต.ปากน้ำโพ อ.เมือง จ.นครสวรรค์
44. วัดสระโบสถ์ ต.ดอนคา อ.ท่าตะโก จ.นครสวรรค์
45. วัดละหาร ต.โสนลอย อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี
46. วัดสวนแก้ว ต.บางเลน อ.บางใหญ่ จ.นนทบุรี
47. วัดชลประทานรังสฤษฎิ์ ต.บางตลาด อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี
48. วัดพระธาตุแช่แห้ง ต.ม่วงติ๊ด อ.เมือง จ.น่าน
49. วัดพระธาตุช้างค้ำ ต.ในเวียง อ.เมือง จ.น่าน
50. วัดป่าสตึกพัฒนาราม ต.นิคม อ.สตึก จ.บุรีรัมย์
51. วัดซอยสามัคคี ต.คูคต อ.ลำลูกกา จ.ปทุมธานี
52. วัดปัญญานันทาราม ต.คลองหก อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี
53. วัดธรรมรังสี ต.สามกระทาย อ.กุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์
54. วัดบางกระเบา ต.บางกระเบา อ.บ้านสร้าง จ.ปราจีนบุรี
55. วัดบางคาง ต.รอบเมือง อ.เมือง จ.ปราจีนบุรี
56. วัดมะกรูด ต.มะกรูด อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
57. วัดมุจลินทวาปีวิหาร ต.ตุยง อ.หนองจิก จ.ปัตตานี
58. วัดมเหยงคณ์ ต.หันตรา อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
59. วัดสีกุก ต.น้ำเต้า อ.บางบาล จ.พระนครศรีอยุธยา
60. วัดศรีโคมคำ ต.เวียง อ.เมือง จ.พระเยา
61. วัดดอยกู่ไก่แก้ว ต.ห้วยข้าวก่ำ อ.จุน จ.พะเยา
62. วัดทับคล้อ ต.ทับคล้อ อ.ทับคล้อ จ.พิจิตร
63. วัดสันติวัน ต.บึงพระ อ.เมือง จ.พิษณุโลก
64. วัดเสนาสน์ ต.ท่างาม อ.วัดโบสถ์ จ.พิษณุโลก
65. วัดหนองไผ่ใต้ ต.กองทูล อ.หนองไผ่ จ.เพชรบูรณ์
66. วัดประชานิมิต ต.ท่าโรง อ.วิเชียรบุรี จ.เพชรบูรณ์
67. วัดทุ่งกวาว ต.ทุ่งกวาว อ.เมือง จ.แพร่
68. วัดพระธาตุช่อแฮ ต.ช่อแฮ อ.เมือง จ.แพร่
69. วัดคงคาภิมุข ต.ตะกั่วป่า อ.ตะกั่วป่า จ.พังงา
70. วัดถ้ำสุมโน ต.บ้านนา อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง
71. วัดป่าลิไลย์ ต.ลำป่า อ.เมือง จ.พัทลุง
72. วัดลัฏฐิวนาราม ต.ฉลอง อ.เมือง จ.ภูเก็ต
73. วัดพุทโธธัมมธโร ต.โชคชัย อ.นิคมคำสร้อย จ.มุกดาหาร
74. วัดป่าดงรัง ต.หัววาง อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม
75. วัดป่าหนองคู ต.หนองกุง อ.นาเชือก จ.มหาสารคาม
76. วัดป่าวังเลิง ต.ท่าขอนยาง อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม
77. วัดดอยเกิ้ง ต.แม่สะเรียง อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน
78. วัดเมืองยะลา ต.สะเตง อ.เมือง จ.ยะลา
79. วัดบูรพาภิราม ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ร้อยเอ็ด
80. วัดตโปทาราม ต.หาดส้มแป้น อ.เมือง จ.ระนอง
81. วัดป่าชัยมงคล ต.บางริ้น อ.เมือง จ.ระนอง
82. วัดป่าประดู่ ต.ท่าประดู่ อ.เมือง จ.ระยอง
83. วัดหนองสนม ต.เนินพระ อ.เมือง จ.ระยอง
84. วัดหลวงพ่อสดธรรมกยาราม ต.แพงพวย อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี
85. วัดเขาวัง ต.หน้าเมือง อ.เมือง จ.ราชบุรี
86. วัดชีป่าสิตาราม ต.ทะเลชุบศร อ.เมือง จ.ลพบุรี
87. วัดถ้ำศรีสวัสดิ์ ต.ห้วยขุนราม อ.พัฒนานิคม จ.ลพบุรี
88. วัดพระเจดีย์ซาวหลัง ต.ต้นธงชัย อ.เมือง จ.ลำปาง
89. วัดถ้ำสุขเกษมสวรรค์ ต.แม่ถอด อ.เถิน จ.ลำปาง
90. วัดทุ่งบ่อแป้น ต.ปงยางคก อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง
91. วัดพระพุทธบาทตากผ้า ต.มะกอก อ.ป่าซาง จ.ลำพูน
92. วัดมหาพุทธาราม ต.เมืองเหนือ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ
93. วัดถ้ำพวง ต.ปทุมวาปี อ.ส่องดาว จ.สกลนคร
94. วัดศรีจำปาชนบท ต.พังโคน อ.พังโคน จ.สกลนคร
95. วัดมัชฌิมาวาสวรวิหาร ต.บ่อยาง อ.เมือง จ.สงขลา
96. วัดป่าขวาง ต.รำแกง อ.สิงหนคร จ.สงขลา
97. วัดป่ามหาชัย ต.บ้านเกาะ อ.เมือง จ.สมุทรสาคร
98. วัดเพชรสมุทรวรวิหาร ต.แม่กลอง อ.เมือง จ.สมุทรสงคราม
99. วัดโยธินประดิษฐ์ ต.สำโรง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ
100. วัดเขาป่าแก้ว ต.วังน้ำเย็น อ.วังน้ำเย็น จ.สระแก้ว
101. วัดเขาลาน ต.วังสมบูรณ์ อ.วังสมบูรณ์ จ.สระแก้ว
102. วัดพระพุทธบาท ต.ขุนโขลน อ.พระพุทธบาท จ.สระบุรี
103. วัดเขาพระ ต.บ้านป่า อ.แก่งคอย จ.สระบุรี
104. วัดดอนพุด ต.ดอนพุด อ.ดอนพุด จ.สระบุรี
105. วัดทองพุ่มพวง ต.ปากเพรียว อ.เมือง จ.สระบุรี
106. วัดศรัทธาประชากร ต.หน้าพระลาน อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.สระบุรี
107. สำนักปฏิบัติแสงธรรมส่องชีวิต ต.โคกแย้ อ.หนองแค จ.สระบุรี
108. วัดอัมพวัน ต.บ้านแป้ง อ.พรหมบุรี จ.สิงห์บุรี
109. วัดพระพายหลวง ต.เมืองเก่า อ.เมือง จ.สุโขทัย
110. วัดพิพัฒน์มงคล ต.ทุ่งเสลี่ยม อ.ทุ่งเสลี่ยม จ.สุโขทัย
111. วัดไทรงามธรรมธราราม ต.ดอนมะสังข์ อ.เมือง จ.สุพรรณบุรี
112. วัดสามชุก ต.สามชุก อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี
113. วัดธารน้ำไหล ต.เสม็ด อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี
114. วัดศานติไมตรี ต.ขุนทะเล อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี
115. วัดเขาศาลาอตุลฐานะจาโร ต.จรัส อ.บัวเชด จ.สุรินทร์
116. วัดบูรพาราม ต.ในเมือง อ.เมือง จ.สุรินทร์
117. วัดโนนสำราญ ต.โสกก่าม อ.เซกา จ.หนองคาย
118. วัดสว่างมีชัย ต.สมสนุก อ.ปากคาด จ.หนองคาย
119. วัดป่าสามัคคีศิริพัฒนา ต.โพธิ์ชัย อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู
120. วัดศรีบุญเรืองบุตาราม ต.หนองเรือ อ.โนนสัง จ.หนองบัวลำภู
121. วัดต้นสน ต.ตลาดหลวง อ.เมือง จ.อ่างทอง
122. วัดพิชโสภาราม ต.แก้งเหนือ อ.เขมราฐ จ.อุบลราชธานี
123. วัดศรีอุบลรัตนาราม ต.ในเมือง อ.เมือง จ.อุบลราชธานี
124. วัดถ้ำทอง ต.ทุ่งนางงาม อ.ลานสัก จ.อุทัยธานี
125. วัดป่าบ้านค้อ ต.เขือน้ำ อ.บ้านผือ จ.อุดรธานี
126. วัดดอนไชย ต.ไชยชุมพล อ.ลับแล จ.อุตรดิตถ์
127. วัดหาดสองแคว ต.หาดสองแคว อ.ตรอน จ.อุตรดิตถ์
128. วัดสำราญนิเวศ ต.บุ่ง อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ
129. วัดป่าศรีวิชัยสุวรรณาราม ต.คำโพน อ.ปทุมราชวงศา จ.อำนาจเจริญ
130. วัดป่าธรรมรังษี ต.ไร่สีสุก อ.เสนางคนิคม จ.อำนาจเจริญ
131. วัดสันติวนาราม ต.โพนเมืองน้อย อ.หัวตะพาน จ.อำนาจเจริญ
132. วัดศรีใคร ต.เสนางคนิคม อ.เสนางคนิคม จ.อำนาจเจริญ
133. วัดถ้ำแสงเพชร อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ

ที่มา: นสพ.ธรรมลีลา 1 เม.ย.47