ย้อนกลับสารบัญ

ชาวพุทธนิวยอร์กเดือดร้อนจาก‘11กันยา’

By MGR ONLINE
Monday, February 18, 2545

นิวยอร์กไทมส์-บรรยากาศสงครามต่อต้านการก่อการร้ายที่แผ่คลุมไปทั่วภายหลังกรณีวินาศกรรมสยองขวัญ 11 กันยายน ทำให้ชาวพุทธในนครนิวยอร์กได้รับความเสียหายไปด้วยโดยทางอ้อม เพราะเนื้อหาคำสอนว่าด้วยสันติภาพและการไม่เบียดเบียนกัน ซึ่งเคยมีเสน่ห์ดึงดูดใจชาวนิวยอร์กนั้น เวลานี้กลับไม่เป็นที่ต้อนรับไปเสียแล้ว

เพียงแค่ 6 เดือนก่อนหน้านี้ พุทธศาสนา โดยเฉพาะนิกายทิเบตและนิกายเซ็น อยู่ในสภาพสะพรั่งเบ่งบานในพื้นที่นิวยอร์ก ชนิดต้องถือเป็นปรากฏการณ์ทีเดียว โดยสามารถดึงดูดผู้คนที่ใคร่รู้ใคร่ศึกษา ให้มายังสำนักสงฆ์ตามย่านชนบท และศูนย์ฝึกสมาธิตามตัวเมือง

ครั้นแล้วก็เกิดการโจมตีก่อวินาศกรรมสหรัฐฯ และตามด้วยสงครามที่สหรัฐฯทำในอัฟกานิสถาน แนวความคิดเรื่องอหิงสาธรรมไม่ได้เป็นสิ่งที่ผู้คนนิยมชมชื่นอีกต่อไป โดยเฉพาะในนิวยอร์ก ซึ่งความหวาดผวาบาดลงลึกซึ้งมาก อีกทั้งบาดแผลก็ยังคงสดใหม่ แม้การพังพินาศของอาคารเวิลด์เทรดเซนเตอร์จะผ่านพ้นไปแล้วหลายเดือน

“เรากำลังถูกผลักไสออกมาจนอยู่นอกจอเรดาร์เสียแล้ว” วิลเลียม แมคคีเวอร์ กล่าว เขาเป็นประธานกลุ่มเดียร์ พาร์ก อินิชิเอทีฟ อันเป็นองค์การในเขตบรูคลีน ซึ่งทำหน้าที่ตัวกลางแลกเปลี่ยนข่าวสารและงานวิจัยว่าด้วยพุทธศาสนา ที่บรรดาผู้เลื่อมใสจำนวนมากมองว่ามีลักษณะเป็นปรัชญามากกว่าเป็นศาสนา

สำหรับแมคคีเวอร์ ซึ่งถอนตัวออกมาจากสมาคมเอเชีย โซไซตี้ ในปีที่แล้ว เพื่อมาริเริ่มองค์การของเขาเอง ที่มุ่งตอบสนองความสนใจในพุทธศาสนาซึ่งมีเพิ่มมากขึ้น สภาพเช่นนี้ก็มีแง่ดีตรงที่ทำให้มีการแบ่งแยกชัดเจนยิ่งขึ้น ระหว่างชาวพุทธผู้เคร่งครัดจริงจัง กับพวกที่เอาแต่จับจดตามกระแส

“กระแสความนิยมในพุทธศาสนา และในองค์ทะไลลามะ มันยากอยู่เหมือนกันที่จะทราบว่ากระแสเช่นนี้หยั่งรากลึกจริงๆ สักแค่ไหน” เขากล่าว

อย่างไรก็ตาม กลุ่มของเขาตลอดจนศูนย์เผยแผ่อื่นๆ ในพื้นที่นิวยอร์ก ต่างรู้สึกถึง “ปฏิกิริยาสวนกลับรุนแรงฉับพลัน” ที่ปรากฏขึ้นมา แมคคีเวอร์บอก เพื่อนร่วมงานที่หวังดีได้เตือนเขาว่า ช่วงนี้อย่าเพิ่งไปติดต่อกับผู้มีจิตศรัทธาเพื่อขอรับบริจาคเลย ในเมื่อบรรยากาศยังเป็นเช่นนี้

เนื่องจากกลุ่มชาวพุทธในนิวยอร์ก ไม่ได้มีเครือข่ายองค์กรปกครองเป็นชั้นๆ ตลอดจนไม่ได้มีระบบรับสมาชิกอย่างเป็นงานเป็นการ ดังนั้นจึงต้องพึ่งพาอาศัยเงินบริจาคและค่าธรรมเนียมต่างๆ ในการทำกิจกรรมของพวกตนเป็นอย่างมาก

รอเบิร์ต ธูร์แมน นักวิชาการด้านพุทธศาสนาแห่งมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ซึ่งครองเพศเป็นพระสงฆ์ในพุทธศาสนาด้วย เล่าว่าความหวาดกลัวการก่อการร้ายได้ทำให้ขบวนการสันติภาพ หรือแม้กระทั่งแค่การประกาศธรรมแห่งการไม่เบียดเบียนกัน ต้องกลายเป็นอัมพาตเคลื่อนไหวไม่ออก หรือ“ถูกมองว่าเป็นตัวยั่วยุปลุกปั่น”ไปเลย

ทั้งนี้รวมถึงคำเรียกร้องขององค์ทะไลลามะ ที่ขอให้ทำการตอบโต้ความโหดร้ายในวันที่ 11 กันยายน ด้วยการขบคิดไตร่ตรองให้รอบคอบ ทะไลลามะองค์ปัจจุบันเป็นองค์ที่ 14 ทรงเป็นประมุขของพุทธศาสนานิกายทิเบต อันเป็นสำนักพุทธที่เติบโตรวดเร็วที่สุดในโลกตะวันตก

ชาวพุทธยังพากันตกตะลึงกับเหตุการณ์ซึ่งเกิดขึ้นในเมดิสัน สแควร์ การ์เดน วันที่ 20 ตุลาคม ตอนที่มีการแสดงคอนเสิร์ตดนตรีร็อกของศิลปินดัง นำโดยรุ่นใหญ่อย่าง พอล แมคคาร์ตนีย์ กับ มิค แจ็กเกอร์ เพื่อหาเงินมาช่วยเหลือผู้เคราะห์ร้ายจากวินาศกรรม 11 กันยายน ปรากฏว่าเมื่อ ริชาร์ด เกียร์ ดาราดังฮอลลีวู้ดซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะชาวพุทธผู้มีศรัทธาเคร่งครัดจริงจัง ขึ้นเวทีพูดเรียกร้องให้ใช้การไม่เบียดเบียนกันมาเผชิญหน้าความก้าวร้าวรุนแรง ก็ถูกผู้ชมโห่ไล่จนต้องลงจากเวที

แต่เรื่องย่ำแย่ที่สุดสำหรับชาวพุทธจำนวนมากในนิวยอร์ก ยังคงเป็นเรื่องแผนการเดินทางมาเยือนมหานครแห่งนี้ในเดือนเมษายนของทะไลลามะ ได้รับเสียงตอบรับอย่างเซ็งๆ ผิดคาด

ทะไลลามะนั้นตั้งใจที่จะเยือนสถานที่ตั้งเวิลด์เทรดเซนเตอร์ซึ่งถูกทำลาย และแสดงปาฐกถาว่าด้วยพุทธศาสนา โดยถือเป็นส่วนหนึ่งของการตระเวนเยือนยุโรป, แคนาดา, และสหรัฐฯ แต่ในที่สุดเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ การเดินทางเที่ยวนี้ก็ถูกยกเลิกไป ตามคำแนะนำของรัฐบาลพลัดถิ่นของท่านซึ่งอยู่ที่เมืองธรรมศาลา ในประเทศอินเดีย

บัตรล่วงหน้าที่จำหน่ายกันในปีนี้สำหรับรายการเทศนาเป็นเวลา 3 วันของทะไลลามะ เป็นอันถูกยกเลิกไป รายการดังกล่าวนี้อุปถัมภ์โดยองค์การทิเบต เฮาส์ ถือกันว่ามีความสำคัญต่อชาวพุทธในสหรัฐฯด้วยเหตุผลหลายประการ โดยประการหนึ่งก็คือทะไลลามะปัจจุบันอายุ 66 ปีแล้ว แถมสุขภาพยังไม่ค่อยแข็งแรงด้วย

อย่างไรก็ดี ใช่ว่าชาวพุทธทุกคนจะเสียกำลังใจกันไปหมด ถึงแม้ตัวเลขชาวพุทธในสหรัฐฯทั้งหมดมีเท่าไรแน่ยังออกจะสับสน (ประมาณการมีตั้งแต่ 3 ล้านจนถึง 6 ล้านคน) แต่ผู้อพยพใหม่ๆ ที่เข้ามาอยู่ในอเมริกา ก็ยังคงทำให้พวกเขามีความเข้มแข็งขึ้นเรื่อยๆ

ณ องค์การทิเบต เฮาส์ กันเดน ธูร์แมน ผู้อำนวยการฝ่ายโครงการพิเศษ และเป็นบุตรชายของรอเบิร์ต ธูร์แมน กล่าวว่า เขาไม่เห็นว่าชาวนิวยอร์กที่ได้มาพบและเลื่อมใสพุทธศาสนา จะลดความสนับสนุนลงมาเลย สำหรับคนเหล่านี้แล้ว กันเดน ธูร์แมนบอกว่า เวลานี้พวกเขากำลังต้องการปรัชญาพุทธศาสนาเพิ่มมากขึ้น หาใช่ลดน้อยลงไม่